وب نوشته های ساسان امیرکلالی

لینک مطلبم در روزنامه قدس امروز

و این هم خود مطلب

نگاهی به فیلم پوپک و مش ماشالله

کمدی بدون کمدین

خلاصه داستان: پوپک دختری که در خارج زندگی می کرده در آنجا با پسری ایرانی قرار ازدواج گذاشته و هر دو به ایران می آیند تا مقدمات ازدواجشان را فراهم کنند. پوپک به خانه عمه اش می رود اما عمه اش سکته کرده و در بیمارستان بستری می شود. ماشالله که همکار عمه ی پوپک است سعی می کند در غیاب عمه از پوپک مراقبت کند. بین پوپک که دختری امروزی است با ماشالله مردی به شدت سنتی و غیرتی که از رفتارهای پوپک در ارتباط با پسر مورد علاقه اش و نوع ادبیات او به شدت عصبانی می شود، کشمکش هایی رخ می دهد که فیلم ماجرای همین کشمکش ها و اتفاقات را با نگاه طنز به تصویر می کشد.

فرزاد موتمن که با فیلم تحسین شده ی شب های روشن به سینمای ایران معرفی شد حالا بعد از ساخت چند فیلم می توان او را بعنوان یک کارگردان دارای قابلیتهای بالا دانست که توانایی آن را دارد تا تجربه های گوناگونی را از سر بگذراند و از همه ی آنها نیز موفق بیرون بیاید. یک فیلم عاشقانه ( شبهای روشن که می توان این فیلم را از عاشقانه ترین فیلمهای سینمای ایران دانست که در ذهن تماشاگران نیز جای گرفته )، یک فیلم فانتزی ( جعبه موسیقی )، یک فیلم دارای ساختار روایی مدرن ( صداها ) و اینک یک فیلم کمدی ( پوپک و مش ماشالله ) بخشی از تجربه های او در عرصه سینما محسوب می شود. البته در ساخت تله فیلم هم تجاربی دارد که از آن می توان به تله فیلم خوش ساخت "دماغ" اشاره داشت.

موتمن با پوپک و ... نشان داد که می توان با ساخت یک فیلم کمدی آن هم در زمانه ای که سینمای ایران مملو است از کمدی های بی خاصیتی که از هرگونه لودگی برای خنداندن تماشاگر دریغ نمی کنند، توامان هم یک فیلم با کیفیت مطلوب ساخت و هم تماشاگران را به سینما کشاند. دست کم فروش این فیلم تا به امروز این ادعا را ثابت می کند. فروشی که تنها در 3 روز ابتدایی اکرانش 90 میلیون تومان فروخت و امید اول پیوستن به باشگاه میلیاردی ها در اکران بهاره است. فیلم هایی از این دست می تواند به افزایش سطح سلیقه تماشاگران منجر شود و شاید بتوان گفت با تماشای این فیلمها تماشاگر دیگر راضی به تماشای کمدی های سخیف نشود.

پوپک و مش ماشالله یک کمدی موقعیت است. فیلم از موضوع حالا دیگر کلیشه شده تقابل یک فرد سنتی با جوان امروزی بهره گرفته. موضوعی که چه در سینمای قبل و چه بعد از انقلاب تکرار شده و همچنان می توان آن را با پرداخت های متنوعی به تصویر کشید. کما اینکه این فیلم نیز چنین کرده و به موفقیت نیز دست یافته. موضوعی که خود به خود طنزش را به همراه دارد. برای مثال وقتی ماشالله تحت تاثیر پوپک و حضورش سعی در استفاده از ایمیل برای برقراری ارتباط با دختر مورد علاقه اش دارد به جای فرستادن یک ایمیل آن را 117 بار آن هم بصورت خالی می فرستد و خالی بودنش را به عمل فیلترینگ نسبت می دهد یا شوخی هایی که با استفاده از تشابه اسمی سایت تجاری آمازون با جنگل آمازون می شود، قهقهه ی تماشاگر را در سالن سینما به همراه دارد.

فیلمنامه ی فیلم که توسط سروش صحت با سابقه اش در عرصه طنز نوشته شده سرشار از شوخی ها و خلق موقعیتهای کمیک است. می توان صحت را جزو شوخی نویس های مطرح این روزها در کنار پیمان قاسم خانی دانست. این فیلمنامه با ظرافتهایی که موتمن در عرصه ی اجرا داشته نتیجه ی خوبی از همکاری این دو پدید آورده. از نکات جالب توجه فیلم می توان به بهره گیری از همه شخصیتهای فیلم جهت خلق صحنه های کمیک و طنز اشاره داشت که در این بین حتی شخصیت مادر ماشالله نیز با استفاده از تک  جمله های کوتاهش متناسب با موقعیت سهمی در طنز فیلم دارد. در واقع می توان گفت ما در این فیلم کمدینی نداریم یعنی بار طنز فیلم بر دوش بازیگر یا شخصیت خاصی نیست. بلکه این خود موقعیت هاست که پتانسیل طنز و خلق کمدی را داراست. و این مساله ایست که با دیگر آثار کمدی ما کاملا متفاوت است. در فیلمهای دیگر یک یا دو شخصیت رند در میان خیل عظیم آدمهای موجه فیلم دست به لفاظی، تو سری زدن، دست انداختن و حتی لودگی می زنند تا بتوانند از تماشاگرانشان خنده ای ولو زورکی بگیرند.

از دیگر نکات قابل توجه فیلم می توان به یکدستی بازی بازیگران اشاره کرد که ارتباط و یکنواختی خوبی را در طول فیلم با همدیگر دارند. و در این میان نقش ماشالله که فرهاد آئیش آن را بازی می کند پررنگ تر از سایرین است. چرا که اکثر موقعیتهای طنز و شوخی ها در ارتباط او با سایر شخصیتها شکل می گیرد. همچنین از معدود بازی های خوب مهناز افشار را در این فیلم شاهدیم که استفاده ی خوبی دارد از حرکات چهره و ری اکشن هایش مثل صحنه ای که از ماشالله سیلی می خورد. امین حیایی بازی کنترل شده ای دارد که البته نقش کارگردان در محدود کردن او به آنچه که در نقش برایش آماده شده قابل توجه است. بازی های دیگر حیایی در فیلمهای کمدی را بخاطر بیاورید که دست به هر کاری از جمله تغییر لحن گفتار و بالا و پایین های آزار دهنده ای می زد. مریم امیر جلالی نکته خاصی در بازی اش دیده نمی شود. سروش صحت و بهاره رهنما بازی های معمولی ای دارند و البته لهجه بهاره رهنما در بعضی از سکانس ها کمی آزار دهنده  و نچسب است.

هرچند که سطح طنز فیلم گاهی اوقات فراتر از حد معمولیست که تماشاگر ایرانی به آن عادت کرده ( به عنوان مثال خیلی ها که با اینترنت و زبان آشنایی ندارند متوجه بعضی از شوخی های فیلم نمی شوند ) اما می توان این فیلم را برای همه سنین قابل توصیه دانست چرا که همه می توانند با تکیه بر ظرفیتهای فیلم از آن لذت ببرند و لحظات مفرحی را برای خود و یا خانواده فراهم می کنند و این یعنی سینمایی که این روزها سخت به آن محتاجیم.